第8章 8.26

(1)

z=a2−x2−y2z = \sqrt{a^2 - x^2 - y^2}

zx=−xa2−x2−y2zy=−ya2−x2−y2z_x = \frac{-x}{\sqrt{a^2-x^2-y^2}} \qquad z_y = \frac{-y}{\sqrt{a^2-x^2-y^2}}

z=bz=b として

x2+y2+b2=a2x^2+y^2+b^2=a^2

x=rcos⁡θx=r\cos\theta y=rsin⁡θy=r\sin\theta とおくと 0≤r≤a2−b20 \le r \le \sqrt{a^2-b^2} 0≤θ≤2π0 \le \theta \le 2\pi

∫02π∫0a2−b2r2a2−r2+1⋅r dr dθ=∫02π∫0a2−b2ra2a2−r2 dθ=∫02π[a(−a2−r2)]0a2−b2dθ\int_0^{2\pi}\int_0^{\sqrt{a^2-b^2}} \sqrt{\frac{r^2}{a^2-r^2}+1}\cdot r\,dr\,d\theta = \int_0^{2\pi}\int_0^{\sqrt{a^2-b^2}} r\sqrt{\frac{a^2}{a^2-r^2}}\,d\theta = \int_0^{2\pi}\left[a\left(-\sqrt{a^2-r^2}\right)\right]_0^{\sqrt{a^2-b^2}}d\theta

=∫02π−ab+a2 dθ=2πa(a−b)= \int_0^{2\pi} -ab+a^2\,d\theta = 2\pi a(a-b)

(2)

z=tan⁡−1yxz = \tan^{-1}\dfrac{y}{x}

zx=yx2+y2zy=xx2+y2z_x = \frac{y}{x^2+y^2} \qquad z_y = \frac{x}{x^2+y^2}

x=rcos⁡θx=r\cos\theta y=rsin⁡θy=r\sin\theta とおくと 0≤r≤10 \le r \le 1 0≤θ≤π20 \le \theta \le \dfrac{\pi}{2}

∫0π2∫01sin⁡2θr2+cos⁡2θr2+1⋅r dr dθ=∫0π2∫01r2+1 dr dθ\int_0^{\frac{\pi}{2}}\int_0^{1} \sqrt{\frac{\sin^2\theta}{r^2}+\frac{\cos^2\theta}{r^2}+1}\cdot r\,dr\,d\theta = \int_0^{\frac{\pi}{2}}\int_0^{1} \sqrt{r^2+1}\,dr\,d\theta

=∫0π2[12{rr2+1+log⁡∣r+r2+1∣}]01dθ=∫0π212{2+log⁡(1+2)} dθ= \int_0^{\frac{\pi}{2}}\left[\frac{1}{2}\left\{r\sqrt{r^2+1}+\log\left|r+\sqrt{r^2+1}\right|\right\}\right]_0^1 d\theta = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{1}{2}\{\sqrt{2}+\log(1+\sqrt{2})\}\,d\theta

=π4(2+log⁡(1+2))= \frac{\pi}{4}\left(\sqrt{2}+\log(1+\sqrt{2})\right)

解説: r31bn1z