第4章 4.10

(1)

15+3cos⁡x\frac{1}{5+3\cos x}

∫15+3cos⁡xdx\displaystyle\int \frac{1}{5+3\cos x}dx tan⁡x2=t\tan\dfrac{x}{2}=t とおくと dx=21+t2dtdx=\dfrac{2}{1+t^2}dt cos⁡x=1−t21+t2\cos x=\dfrac{1-t^2}{1+t^2} これから

=∫15+3(1−t2)1+t2⋅21+t2 dt=∫25+5t2+3−3t2 dt=∫28+2t2 dt=∫14+t2 dt=12tan⁡−1t2+C=\int \frac{1}{5+\dfrac{3(1-t^2)}{1+t^2}}\cdot\frac{2}{1+t^2}\,dt=\int\frac{2}{5+5t^2+3-3t^2}\,dt=\int\frac{2}{8+2t^2}\,dt=\int\frac{1}{4+t^2}\,dt=\frac{1}{2}\tan^{-1}\frac{t}{2}+C

元に戻して

=12tan⁡−1(12tan⁡x2)+C=\frac{1}{2}\tan^{-1}\left(\frac{1}{2}\tan\frac{x}{2}\right)+C (C は積分定数)

(2)

4−2cos⁡x5−4cos⁡x\frac{4-2\cos x}{5-4\cos x}

∫4−2cos⁡x5−4cos⁡xdx\displaystyle\int\frac{4-2\cos x}{5-4\cos x}dx tan⁡x2=t\tan\dfrac{x}{2}=t とおくと dx=21+t2dtdx=\dfrac{2}{1+t^2}dt cos⁡x=1−t21+t2\cos x=\dfrac{1-t^2}{1+t^2} これから

=∫4−2(1−t2)1+t25−4(1−t2)1+t2⋅21+t2 dt=∫4+4t2−2+2t25+5t2−4+4t2⋅21+t2 dt=∫6t2+29t2+1⋅21+t2 dt=\int\frac{4-\dfrac{2(1-t^2)}{1+t^2}}{5-\dfrac{4(1-t^2)}{1+t^2}}\cdot\frac{2}{1+t^2}\,dt=\int\frac{4+4t^2-2+2t^2}{5+5t^2-4+4t^2}\cdot\frac{2}{1+t^2}\,dt=\int\frac{6t^2+2}{9t^2+1}\cdot\frac{2}{1+t^2}\,dt

=∫(39t2+1+1t2+1)dt=tan⁡−13t+tan⁡−1t+C=\int\left(\frac{3}{9t^2+1}+\frac{1}{t^2+1}\right)dt=\tan^{-1}3t+\tan^{-1}t+C 元に戻して

=tan⁡−1(3tan⁡x2)+tan⁡−1(tan⁡x2)+C=tan⁡−1(3tan⁡x2)+x2+C=\tan^{-1}\left(3\tan\frac{x}{2}\right)+\tan^{-1}\left(\tan\frac{x}{2}\right)+C=\tan^{-1}\left(3\tan\frac{x}{2}\right)+\frac{x}{2}+C (C は積分定数)

解説: r31bn1z